Bezoek en controle van de zagerijen waar wij mee samen werken is van essentieel belang voor het bewaken van de kwaliteit van onze houtproducten.

De reden dat wij de controles in eigen beheer uitvoeren is om een zo hoog mogelijke kwaliteit te kunnen garanderen.

Maar het stopt niet bij de kwaliteitscontrole; wij controleren de bosconcessiehouders en zagerijen ook op het kappen en bewerken van hout. Voor ons en onze klanten is het belangrijk dat hout legaal is gekapt en er duurzaam bosbeheer plaatsvindt.

Om goed bosbeheer te kunnen garanderen importeren wij zoveel mogelijk hout dat gecertificeerd is, zoals het FSC keurmerk.

Amazone bos Zuid-Amerika

Legaal gecertificeerd hout uit de tropen

Langs beken en stroompjes wordt niet geoogst. Pas 25 meter ervandaan kan een boom worden geveld. Voor een bron van water geldt een afstand van 50 meter. Het leven langs de watertjes kan ongestoord zijn gang gaan en de waterhuishouding als geheel blijft beschermd.

Velrichting: de boom laten vallen in de richting die de minste schade oplevert voor de omringende bomen. Daarheen waar het meeste licht is en dus de minste bomen in de weg staan.
Wanneer bomen aan elkaar vast zitten door lianen, dan worden zij eerst losgemaakt, voor zover dat mogelijk is. Om te voorkomen dat de omgezaagde boom in zijn val de andere bomen meetrekt.

De boom wordt zo omgezaagd dat de stam op het zaagvlak aan de onderzijde niet of zo min mogelijk inscheurt. Zo kan de stam maximaal worden benut, in de vorm van de langst mogelijke planken of palen.

Voordat een boom wordt geveld, wordt gecontroleerd of de boom niet hol is. Is de boom hol, dan blijft hij staan.
Het bedrijf verspilt geen tijd en moeite en de holle boom behoudt zijn functie in het bos. De controle vindt plaats door met de zaag in de boom te prikken. Ervaren bosarbeiders kunnen aan het kleur zaagsel zien of de boom hol is of niet.

Ook het transport van de bomen uit het bos gebeurt zodanig dat het bos zo min mogelijk schade ondervindt.
In het deel van het bos waar wordt geoogst – 1/25e deel van het totaal – worden rechte paden gemaakt, evenwijdig aan elkaar met 100 meter ertussen.

Tussen deze paden in, worden de geselecteerde bomen neergehaald. De bosarbeiders ontdoen de gevelde boom ter plekke van zijn kroon, zodat bij het wegslepen van de boom jonge bomen onderweg zo min mogelijk schade oplopen.

Op het pad staat een kleine en lichte bostractor met een lier en een lange stalen kabel. De stalen kabel wordt uitgerold, het bos in. De bosarbeiders bevestigen de stalen kabel aan de kale stam. De bostractor liert de stam naar het pad.
Het spoor dat de stam over de met bladeren bedekte grond trekt, zal spoedig niet meer zichtbaar zijn.

De bomen worden in een schuine hoek ten opzichte van het pad klaargelegd, dus niet in een hoek van 90°, zodat ze makkelijk met zo min mogelijk schade uit het bos op het pad kunnen worden gehaald.

De bostractor is klein en licht, smaller dan vergelijkbare bostractoren elders. De bostractor rijdt op rupsbanden maar de dragline die met een grote grijper de bomen weer verder brengt, heeft grote luchtbanden zodat de grond zo min mogelijk wordt ingedrukt en nieuwe begroeiing zo goed mogelijk kan terugkeren. In jargon is dat: ‘compactatie van de bodem’ tot een minimum beperken. 25 jaar later zullen dezelfde maar dan begroeide paden opnieuw worden gebruikt.

In het totale gebied bevindt zich een minimum aantal zandwegen, waar trucks met opleggers kunnen rijden om de stammen naar de zagerij aan de buitenkant van het gebied te brengen.

Herbeplanting van bomen

Om de boomsoorten in het bos zo divers mogelijk te houden worden bomen die minder talrijk aanwezig zijn gestimuleerd door extra beplanting. Dit voorkomt tevens het uitsterven van houtsoorten.

Met een kweektuin worden jonge boomstekken groot gebracht en in een later stadium herplant.

Kweektuin tropische houtsoorten

De kap van gecertificeerd tropisch hardhout

De Forest Stewardship Council (FSC) bepaalt en beoordeelt certificeerders, accepteert degenen die aan de eisen voldoen en controleert vervolgens hun werk.

De eerste stap in de keten is de selectie van ‘kaprijpe’ bomen. Per jaar mag alleen in een bepaald deel van het bos gekapt worden. Al lopend bekijken bosbeheerders welke bomen dik genoeg zijn voor de kap. Daarbij letten zij er ook op of die boom wel gemist kan worden. Geeft de boom bijvoorbeeld zaden of kan hij de waterhuishouding verstoren als hij weg is. De boom krijgt op dat moment vaak een code.

Stapel hardhouten stammen tropisch bos

Bosbeheer in het Amazone regenwoud

Daarna volgt de kap. Altijd wordt een boom zo omgezaagd dat hij zo min mogelijk schade toebrengt aan de andere bomen.
Ook bij het transport van de boom, de volgende stap in de keten, sparen de bosarbeiders het bos zoveel mogelijk. Zo ontdoen zij de boom eerst van zijn kroon, gebruiken zij lichte en kleine bostractors en zijn er zo min mogelijk zandwegen.

Trucks met opleggers transporteren de stammen uiteindelijk naar een zagerij of transportbedrijf buiten het bos.
In deze bewerkingsfase draait het allemaal om goed ketenbeheer. Zo geldt voor zagerijen dat ook zij gecertificeerd moeten zijn. Zij moeten daarbij voorkomen dat gecertificeerd hout wordt gemengd met niet gecertificeerd hout.

Bij goed bosbeheer volgens FSC-maatstaven horen ook onafhankelijke deskundigen die verwacht en onverwacht komen controleren. De garantie voor de consument dat hout met het FSC-keurmerk echt uit echt goed beheerde bossen komt.
De controles worden uitgevoerd op diverse momenten tijdens de weg die de boom aflegt van kap tot schap in de winkel.

Gekapte boomstammen Amazone regenwoud

Bomen in kaart gebracht

De houtonderneming brengt eerst de bomen in het oogstgebied letterlijk in kaart. Dat gebeurt lopend. Er wordt een selectie gemaakt van bomen die nu of pas later mogen worden geveld. De bomen moeten eerst een bepaalde dikte hebben voor ze geveld mogen worden. Daarmee is de blijvende aanwezigheid van alle soorten bomen gegarandeerd. Bovendien blijft ook een deel van de bomen die zaden geven, staan.

Het zijn niet alleen bekende soorten die worden geselecteerd, maar ook commercieel minder of niet bekende soorten bomen. De selectieve oogst van minder bomen per soort, die bedrijfseconomisch wordt ‘goed gemaakt’ door meer soorten aan te spreken, betekent dat de variëteit aan bomen in het oogstgebied goed op peil blijft.

Houtsoorten bibliotheek

Om de kennis van nu ook in de toekomst op pijl te houden zijn er houtsoorten bibliotheken waarbij van iedere houtsoort een monster en uitgebreide data beschikbaar zijn.

Houtsoorten bibliotheek

Oogst geschied eens per 25 jaar

 Het oogstgebied van 50.000 hectare wordt opgedeeld in 25 delen van elk 2000 hectare. Niet door rechte lijnen op de kaart te trekken zoals in de traditionele praktijk, maar compartimenten die de loop van beken en stroompjes volgen en de waterhuishouding niet verstoren.

Elk seizoen wordt slechts in 1 van deze 25 delen van het bos hout geoogst. In de 24 andere delen van het oogstgebied worden in hetzelfde seizoen geen bomen geveld. In het daaropvolgende seizoen is een nieuw deel aan de beurt. Pas 25 jaar later gaan er in deel 1 weer bomen uit. Het FSC-oogstgebied blijft overal een gevarieerde jungle, een belangrijke voorwaarde voor het behoud van het dieren- en plantenleven ter plekke.

Bomen in FSC bosconcessie in kaart gebracht