Houthandel van Loon heeft een eigen importlijn vanuit Suriname met certificering, zoals het FSC keurmerk.

Wij hebben als Nederlanders een goede band met Suriname en de samenwerking verloopt altijd erg prettig. Suriname heeft veel mooie, kwalitatief hoogwaardige houtsoorten en levert mooie producten af. Regelmatig bezoeken wij de zagerijen waar wij mee samenwerken om het gebruik van duurzaam geproduceerd hout te vergroten.

Houtzagerij in Suriname

Enorm potentieel

Suriname behoort met ca. 94% bos tot een van de meest beboste landen ter wereld. In totaal 14,8 miljoen ha bos. Hiervan is 4,5 miljoen ha bestemd als potentieel productiebos.

Het belangrijkste deel hiervan is uitgegeven in de vorm van houtkapconcessies (1,7 miljoen ha) en gemeenschapsbos (0,6 miljoen ha). Al met al blijft ca. 70% van het bos in Suriname onaangetast door de bosbouw. Dit heeft een beschermde status (13%) of ligt ten zuiden van de 4e breedtegraad waar geen exploitatie is toegestaan.

Men verwacht dat met het huidige rotatiesysteem de zuidelijke reserves niet aangesproken hoeven te worden. Hoewel 1,7 miljoen ha is uitgegeven als houtkapconcessie, wordt hiervan momenteel slechts ca. 1 miljoen ha actief beheerd. 428.954 ha hiervan is nu FSC-gecertificeerd door vier bedrijven, waaronder 42.754 ha FSC Controlled Wood.

Houtproductie en export

Sinds 2010 is de oogst van industrieel rondhout in Suriname nagenoeg verdubbeld. Van 246.158 m3 rondhout equivalenten (rhe) in 2010 tot 492.773 m3 rhe in 2014.

Volgens de officiële statistieken van SBB werd van dit rondhout in 2014 133.000 m3 gezaagd hout en 3.920 m3 multiplex gemaakt. Bovendien wordt een belangrijk deel als rondhout geëxporteerd (144.401 m3) naar voornamelijk Azië (99%), waarbij 63% naar China en 25% naar India gaat.

Europa nam in 2014 1.326 m3 rondhout af, waarvan Nederland 455 m3. In 2014 exporteerde Suriname 21.100 m3 gezaagd hout, waarvan 46% naar Azië en 38% naar Europa. Bijna 70% hiervan ging naar België en 17% naar Nederland.

Voor de Europese en met name Nederlandse markt zijn de vierkant bekapte (Basralocus) palen een belangrijk export product qua volume. In waarde is Letterhout voor met name de Aziatische markt een belangrijke markt. Het multiplex wordt nagenoeg geheel op de lokale markt afgezet.

Basralocus boomstam

Goede randvoorwaarden duurzaam bosbeheer

Ondanks de verdubbeling van de oogst in de afgelopen 5 jaar zit er nog voldoende rek in de houtoogst in Suriname, zonder aan de poten van duurzaam bosbeheer te zagen.

Het Centrum voor Landbouwkundig onderzoek in Suriname (CELOS) heeft in de jaren 70 en 80 van de vorige eeuw de basis voor het huidige duurzaam bosbeheer in Suriname gelegd. Op basis van uitgebreid onderzoek is destijds vastgesteld dat binnen de grenzen van duurzaam bosbeheer 25m3 per ha geoogst kan worden in een kapcyclus van 25 jaar. Echter, in de praktijk wordt slechts tussen de 8 en 12 m3 per ha geoogst.

Er kan worden vastgesteld dat er een goede wetenschappelijke basis is voor het bosbeheer in Suriname, waarvan de uitgangspunten ook wettelijk zijn verankerd in de Wet Bosbeheer. Dit geldt bijvoorbeeld ook ten aanzien van de traceerbaarheid van rondhout tot aan de stomp.

SBB is belast met de controle op de commerciële houtoogst en handhaving. In haar uitvoering van deze taken wordt elke stap gecontroleerd; van de inventarisatie, exploitatie, rondhouttransport, rondhoutverwerking (zagerijen) tot de inspectie op kwaliteit en herkomst van de partijen die klaar staan voor export.

Vrachtwagen met hout in Suriname

Duurzaam bosbeheer

FSC maakt op verschillende onderdelen wel degelijk een belangrijk verschil. Zo wordt o.a. gewezen op de positie van werknemers van de FSCgecertificeerde bedrijven en het feit dat ook onderaannemers zich aantoonbaar aan relevante wet- en regelgeving moeten houden. Voorbeelden hiervan zijn de recent wettelijk verplichte verzekering met betrekking tot ziektekosten en pensioen. Dit is nog niet breed ingevoerd in de bos- en houtsector in Suriname, maar wel door de FSC gecertificeerde bedrijven. Daarnaast heeft FSC bijgedragen aan de aandacht voor veiligheid, hygiëne op de bedrijfsactiviteiten in het bos en de woonomstandigheden van werknemers.

De sociale aspecten, in veel tropische landen een enorme uitdaging, leiden in het kader van FSC-certificering in Suriname niet tot grote problemen. Wel worden op nationaal niveau discussies gevoerd over traditionele grondrechten. Dat sociale aspecten weinig problemen opleveren, komt allereerst doordat er nauwelijks sprake is van bevolkingsdruk in de productiebossen. Bovendien hebben lokale gemeenschappen in de regel hun eigen gemeenschapsbossen toegewezen gekregen, waar zij bijvoorbeeld hout kunnen oogsten voor eigen gebruik. In een aantal gevallen worden concessies door lokale gemeenschappen gebruikt voor de jacht. Echter, zolang jagers zich aan de jachtwet houden, is dit toegelaten.

In kwetsbare moerassen, savanne gronden, steile hellingen of langs waterstroompjes wordt niet gewerkt, waarbij bovendien duidelijke bufferzones gerespecteerd worden. De bindende voorwaarden waaronder een concessie wordt verleend en de Surinaamse gedragscode voor duurzaam bosbeheer (Code of Practice (concept)) leggen wat dat betreft een solide basis voor FSC-certificering.

Hardhouten huis in Surinaams bos

Meer dan 1000 houtsoorten

Om vanuit een bedrijfseconomisch perspectief over duurzaam bosbeheer in Suriname te kunnen spreken moeten meer soorten geoogst worden en een plek in de markt krijgen. Een belangrijke reden dat het oogstvolume achterblijft is het feit dat de bossen in de Amazone enorm soortenrijk zijn. Alleen al in Suriname komen meer dan 1000 boomsoorten voor.

Kapcyclus en alternatieve houtsoorten

Concessies worden op basis van een 1% inventarisatie en optimale logistiek bij een kapcyclus van 25 jaar in 25 jaarkapvakken opgedeeld. Het kan zijn dat bij de 100% inventarisatie voorafgaand aan de feitelijke houtoogst geconstateerd wordt dat bepaalde soorten in het betreffende kapvak voor dat jaar niet of slechts zeer beperkt voorkomen. Voor de continuïteit in levering en het stimuleren van duurzaam bosbeheer is het dus van belang dat de houthandel openstaat voor alternatieve houtsoorten.